Adý-Soyadý:

Sýnýfý-Numarasý:

TÜRK EDEBÝYATI DERSÝ 2.DÖNEM 1.YAZILI SINAV SORULARI

                                  

GAZEL Açýl baðun gül ü nesrini ol ruhsarý görsünler Salýn serv ü sanavber þive-i reftarý görsünler   Kapunda hasýl itdi bu devasuz derdi hep gönlüm Ne derde mübtela oldý dil-i bimarý görsünler   Açýldý daðlar sinemde çak itdüm giribanum Muhabbet gülþeninde açýlan gülnarý görsünler   Ten-i zarumda pehlum üstühaný sayýlur bir bir Beni seyr itmeyen ahbab musikarý görsünler   Güzeller Mihriban olmaz dimek yanlýþdur ey Baki Olur vallahi billahi heman yalvarý görsünler

Günümüz Türkçesiyle 1. Baðýn gülü sen yüzünü aç da nesrini, o yanaðý görsünler; salýn servi ve fýstýk çamý o yürüyüþ tarzýný görsünler. 2. Gönlüm bu devasýz derdi hep senin kapýnda kazandý; hasta gönlüm nasýl bir onulmaz derde tutulduðunu görsünler. 3. Göðsümde yaralar açýldý, yakamý parçaladým; sevginin gül bahçesinde açýlan nar çiçeðini görsünler 4. Zayýf bedenimdeki kaburga kemikleri bir bir sayýlabilir; beni görmemiþ olan dostlar aynen bana benzeyen musikarý görsünler. 5. Ey Baki! Güzeller acýmaz, þefkat göstermez demek yanlýþtýr; vallahi billahi gösterirler hele biraz yalvarý görsünler.

1-      Aþaðýdaki bölümleri yukarýdaki þiire göre doldurunuz. (20)

a)      Birim deðeri:

 

b)      Birim sayýsý:

 

c)      Makta beyti:

 

d)      Matla beyti:

 

e)      Mahlas beyti:

 

f)        Beltü’l-gazel:

 

g)      Þiirin temasý:

 

h)      Birimlerde anlatýlanlar:

 

 

 

 

 

 

2-      Divan Edebiyatý nazým þekillerinden “gazel”in özelliklerini yazýnýz. (10)

 

 

 

 

3-      Divan Edebiyatý nazým þekillerinden “kaside” ile ilgili olarak aþaðýdaki sözcükler hakkýnda kýsa bilgi veriniz. (10)

Nesib:

 

Girizgah:

 

Methiye:

 

Fahriye:

 

Dua:

 

 

 

 

4-      Fuzuli’nin “Su Kasidesi”nden alýnan aþaðýdaki beyti açýklayýnýz. (14)

“Dest busý arzusýyla ger ölsem dostlar

 Kuze eylen topragum sunun anunla yara su”

(dest: el               bus: öpmek             ger: eðer              kuze: desti)

 

 

 

 

 

 

 

5-      Aþaðýdaki nazým þekillerinden hangisi beyitlerle yazýlýr? (10)

a) Tuyuð          b) Rubai           c) Þarký            d) Murabba     e) Kaside

 

6-      Aþaðýdakilerden hangisi þarkýnýn özelliklerinden biri deðildir? (10)

a)      Dini tasavvufi konularda yazýlýr

b)      Divan þiirine Tür þairler tarafýndan kazandýrýlmýþtýr

c)      Bestelenmek için yazýlýrlar

d)      Genellikle 2-5 bent arasýnda yazýlýr

e)      Þarkýnýn en güzel örneklerini Nedim vermiþtir.

 

7-      Aþaðýda verilen bilgilerin karþýsýna bilgiler doðru ise “D”, yanlýþ ise “Y” yazýnýz. (8)

·        Divan þiirinde dil, süslü ve sanatlýdýr                                                          (   )

·        Divan þiirinde Arapça ve Farsça sözcük ve tamlamalar kullanýlmamýþtýr      (   )

·        Divan þiirinde söz sanatlarýna fazlaca yer verilmiþtir                                   (   )

·        Divan þiirinde genellikle hece ölçüsü kullanýlmýþtýr                                      (   )

 

8-      Aþaðýdaki noktalý yerlere uygun sözcükleri yazýnýz. (8)

·        Gazelin son beytine …………………………denir.

·        Þairin mahlasýnýn bulunduðu beyte ……………………………denir.

·        Gazelin en güzel beytine………………………………….denir.

·        Divan þiirindeki kalýplaþmýþ ifadelere ……………………denir.

 

9-     “Eslaf kapýldýkça güzelden güzele

Fer vermiþ o neþveyle gazelden gazele

Sönmez seher-i haþre kadar þi’r-i kadim

Bir meþ’aledir devredilir elden ele.

                                          (Yahya Kemal BEYATLI)

Bu parçanýn nazým þekli aþaðýdakilerden hangisidir? (10)

a) Murabba                 b) Þarký           c) Rubai           d) Tuyuð          e) Musammat

 

 

 

 

 

                                                                                                                         

GÝRESUN MERKEZ ENDÜSTRÝ MESLEK LÝSESÝ 10.SINIFLAR

TÜRK EDEBÝYATI DERSÝ 2.DÖNEM 1.YAZILI SINAVI CEVAP ANAHTARI

                                  

GAZEL Açýl baðun gül ü nesrini ol ruhsarý görsünler Salýn serv ü sanavber þive-i reftarý görsünler   Kapunda hasýl itdi bu devasuz derdi hep gönlüm Ne derde mübtela oldý dil-i bimarý görsünler   Açýldý daðlar sinemde çak itdüm giribanum Muhabbet gülþeninde açýlan gülnarý görsünler   Ten-i zarumda pehlum üstühaný sayýlur bir bir Beni seyr itmeyen ahbab musikarý görsünler   Güzeller Mihriban olmaz dimek yanlýþdur ey Baki Olur vallahi billahi heman yalvarý görsünler

Günümüz Türkçesiyle 1. Baðýn gülü sen yüzünü aç da nesrini, o yanaðý görsünler; salýn servi ve fýstýk çamý o yürüyüþ tarzýný görsünler. 2. Gönlüm bu devasýz derdi hep senin kapýnda kazandý; hasta gönlüm nasýl bir onulmaz derde tutulduðunu görsünler. 3. Göðsümde yaralar açýldý, yakamý parçaladým; sevginin gül bahçesinde açýlan nar çiçeðini görsünler 4. Zayýf bedenimdeki kaburga kemikleri bir bir sayýlabilir; beni görmemiþ olan dostlar aynen bana benzeyen musikarý görsünler. 5. Ey Baki! Güzeller acýmaz, þefkat göstermez demek yanlýþtýr; vallahi billahi gösterirler hele biraz yalvarý görsünler.

1. Aþaðýdaki bölümleri yukarýdaki þiire göre doldurunuz. (20)

                  a)      Birim deðeri:  Beyit (1 puan)

b)      Birim sayýsý: 5 beyit (1 puan)

c)      Makta beyti: Son beyit (1 puan)

d)      Matla beyti: Ýlk beyit (1 puan)

e)      Mahlas beyti: Son beyit (1 puan)

f)        Beltü’l-gazel: 4.beyit (1 puan)

g)      Þiirin temasý: Aþk, aþk acýsý (4 puan)

h)      Birimlerde anlatýlanlar: 1. beyitte þair, sevdiði kadýna sesleniyor. Sevgilisini çiçek bahçesinde bir güle benzetiyor. Sevgilisinin yüzünün çok güzel olduðunu, ve yüzünü açmasý halinde herkesin bu güzelliði göreceðini söylüyor. Ayrýca sevdiði kadýnýn servi gibi uzun boylu olduðunu ve salýnarak yürüdüðünü belirtiyor. (2 puan)

2. beyitte þair, sevdiði kadýna; “dermaný olmayan aþk derdine senin kapýnda yakalandým, seni çok sevdim,” diyor. Ayrýca yaralý gönlümün nasýl dermansýz bir derde tutulduðunu herkes görsün, diyerek sevdiði kadýna sitemde bulunuyor. (2puan)

3. beyitte þair, sevdiði kadýna: “senin aþkýndan göðsümde yaralar açýldý, mecnuna döndüm, bütün alem sevginin insaný ne hale düþürdüðünü görsün.”demektedir. (2puan)

4. beyitte þair, “aþkýmýn ýstýrabýndan  kaburga kemiklerim sayýlacak kadar zayýfladým, beni görmeyen dostlarým týpký benim gibi olan musikarý görsünler” demektedir. (2 puan)

5. beyitte þair, kendine seslenmekte, kendini teskin etmeye çalýþmaktadýr. Kendi kendine umutsuzluða kapýlmamasý gerektiðini, biraz daha yalvarýrsam acýmasýz sevgilisinin kendine sefkat göstereceðini söylüyor. (2 puan)

2. Divan Edebiyatý nazým þekillerinden “gazel”in özelliklerini yazýnýz. (10)

-Beyitlerle yazýlýr, (1 puan)

-Her beyit kendi arasýnda anlamlandýrýlýr, (1 puan)

-Söz sanatlarý çokça kullanýlýr, (1 puan)

-Kafiye örgüsü “aa,ba,ca …” þeklindedir, (1 puan)

-5-9 beyit arasýnda yazýlýr, (1 puan)

-Ýlk beytine matla, (1 puan)

-Son beytine makta, (1 puan)

-En güzel beytine beyt’ül-gazel, (1 puan)

-Þairin mahlasýný kullandýðý beyte mahlas beyti denir (1 puan)

-Genellikle beþeri ve ilahi aþk, doða sevgisi, ilkbaharýn coþkusu vb. konularda yazýlýr. (1puan) 

3. Divan Edebiyatý nazým þekillerinden “kaside” ile ilgili olarak aþaðýdaki sözcükler hakkýnda kýsa bilgi veriniz. (10)

Nesib: Kasidenin ilk bölümüdür. 15-20 beyit civarýndadýr. Aþýkane duygular içerir. (2puan)

Girizgah: Kasidenin ikinci bölümüdür. Genellikle tek beyitten oluþur ve burada þair medhiyeye (övgüye) geçeceðini bildirir. Girizgah konuya uygun ve nükteli olmalýdýr. (2puan)

Methiye: Kasidenin üçüncü bölümüdür. Bu bölümde asýl konu anlatýlýr. Beyit sayýsý konuya ve þaire göre deðiþen methiye bölümü kasidenin en sanatlý beyitlerini içerir. (2puan)

Fahriye: Kasidenin dördüncü bölümüdür. Þair bu bölümde de kendisini över. (2 puan)

Dua: Kasidenin son bölümüdür. Bu bölümde önceki beyitlerde övgüsü yapýlan kiþi için dua edilir. (2 puan)

4. Fuzuli’nin “Su Kasidesi”nden alýnan aþaðýdaki beyti açýklayýnýz. (14)

“Dest busý arzusýyla ger ölsem dostlar

 Kuze eylen topragum sunun anunla yara su”

(dest: el      bus: öpmek           ger: eðer            kuze: desti)

            Þair bu beyitte; “eðer sevdiðim kadýnýn elini öpmek arzusuyla (öpmeden) ölürsem, topraðýmdan desti yapýn ve bu destiyle sevdiðim kadýna su verin. Yaþarken elini öpemedim, hiç olmazsa topraðým elini öpsün.”demektedir. (14 puan)

 

5. Aþaðýdaki nazým þekillerinden hangisi beyitlerle yazýlýr? (10)

a) Tuyuð          b) Rubai           c) Þarký            d) Murabba     e) Kaside  (10 puan)

 

6. Aþaðýdakilerden hangisi þarkýnýn özelliklerinden biri deðildir? (10)
   1. Dini tasavvufi konularda yazýlýr    (10 puan)
   2. Divan þiirine Tür þairler tarafýndan kazandýrýlmýþtýr
   3. Bestelenmek için yazýlýrlar
   4. Genellikle 2-5 bent arasýnda yazýlýr
   5. Þarkýnýn en güzel örneklerini Nedim vermiþtir.

 

7. Aþaðýda verilen bilgilerin karþýsýna bilgiler doðru ise “D”, yanlýþ ise “Y” yazýnýz. (8)

-Divan þiirinde dil, süslü ve sanatlýdýr                                                      ( D )   (2 puan)

-Divan þiirinde Arapça ve Farsça sözcük ve tamlamalar kullanýlmamýþtýr ( Y )   (2 puan)

-Divan þiirinde söz sanatlarýna fazlaca yer verilmiþtir                                ( D )   (2 puan)

-Divan þiirinde genellikle hece ölçüsü kullanýlmýþtýr                                  ( Y )   (2 puan)

 

8. Aþaðýdaki noktalý yerlere uygun sözcükleri yazýnýz. (8)

-Gazelin son beytine …makta…………denir. (2 puan)

-Þairin mahlasýnýn bulunduðu beyte …mahlas beyti……denir. (2 puan)

-Gazelin en güzel beytine…beytü’l-gazel…….denir. (2 puan)

-Divan þiirindeki kalýplaþmýþ ifadelere …imge (mazmun) ……denir. (2 puan)

 

9. “Eslaf kapýldýkça güzelden güzele

Fer vermiþ o neþveyle gazelden gazele

Sönmez seher-i haþre kadar þi’r-i kadim

Bir meþ’aledir devredilir elden ele.

                                          (Yahya Kemal BEYATLI)

Bu parçanýn nazým þekli aþaðýdakilerden hangisidir? (10)

a) Murabba                 b) Þarký           c) Rubai           d) Tuyuð          e) Musammat (10 puan)

 

 

Kalýcý Baðlantý Yorum (4) Yorum yaz! Arkadaþýna Gönder!

4 yorum yazýlmýþtýr