Cümlenin Ögeleri
1. Aşağıdaki cümlelerden hangisinin yüklemi bir sıfat tamlamasıdır?
A) Amcam, dersanenin bekçisidir.
B) Arkadaşımın dayısı, uzun boyludur.
C) Ailenin en küçük ferdi, futbolcudur.
D) Herkesten önce eve geleceğini söyledi.
E) Beğendiği kazak çimen yeşiliydi.
2. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "özne" açıklaması ile birlikte verilmiştir?
A) Bu ikisi, Yiğit ile Nazlı, sınıfın en çalışkanıdırlar.
B) Toplantıya mutlaka yarın siz de katılacaksınız.
C) Sana, herkesten çok sana güveniyorum ben.
D) Sizden, inanınız, bunu asla beklemiyordum.
E) Ev sahibini hiç mi hiç tanımıyorum bile.
3. Aşağıdaki cümlelerden hangisinin yüklemi bir deyimden oluşmuştur?
A) Ben yüz vermeyince, hemen yanımızdan ayrıldı.
B) Bu acı, tüm konu komşuyu oldukça üzdü.
C) Telefonda, "Bir daha gözüme görünme!" dedi.
D) Üzüldüm, gördüklerim ciğerimi parçaladı.
E) Olur olmaz herkese dil uzatmakta ustadır.
4. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde, özne adlaşmış bir sıfattır?
A) Amcam, köpeğine çok temiz bakıyor.
B) Salı gününden beri dedemgil evde yoklar.
C) Çalışkanlar, mutlaka çalışmalarının karşılığını alır.
D) Bizim okul, her yarışmayı mutlaka kazanırdı.
E) Kaleci, en çok göz dolduran oyuncuydu.
5. "Sağlığını yitirerek yatalak bir kadın haline gelen annelerini gören çocuklar, doktorun sözlerine tümüyle hak verdiler."
Bu cümlede aşağıdaki öğelerden hangisi yoktur?
A) Özne B) Nesne
C) Dolaylı Tümleç D) Yüklem
E) Zarf Tümleci
6. Aşağıdaki cümlelerin hangisi yalnızca sözde özne ve yüklemden oluşmaktadır?
A) Televizyonun arızasını yine düzeltemedi.
B) Ağabeyimin arabasından çalınan teybi, üç gün sonra bulduk.
C) Salonun dün kırılan kapı tokmağı tamir edildi.
D) İki günden beri durmadan bu konuyu tekrarlıyoruz.
E) Geçen yıl, bu sınıflar daha başarılıydı.
7. Aşağıdaki sorulardan hangisi belirtili nesneyi bulmaya yöneliktir?
A) Suyunuzu mu kestiler?
B) Kapıyı böyle kim çalıyor?
C) O saatte evde mi yoktun?
D) Borcunuzu ne zaman ödeyeceksiniz?
E) Derse Ahmet dün mü gelmedi?
8. Aşağıdaki sorulardan hangisi eylemi yapanı bulmaya yöneliktir?
A) Bir hafta sonra Mersin'e mi gidiyorsunuz?
B) Kardeşinle birlikte aynı evde mi kalıyorsunuz?
C) Bu güzel armağanları kime aldınız?
D) Salı günü beni telefonla sen mi aradın?
E) Yeni taşındığınız ev, köşedeki ev mi?
9. Aşağıdaki cümlelerde yer alan deyimlerden hangisi zarf tümleci görevinde kullanılmıştır?
A) Bu çocuğun karnı doysa, gözü doymuyor.
B) Trafiği kazasız atlatmak için gözünü dört aç.
C) Bu yıl kış erken bastırdı; ama bahar da erken geldi.
D) Sıcaklar ortalığı kasıp kavurduğunda yaylaları özlüyorum.
E) Neredeyse yağmur bastıracak, elini çabuk tut.
10. "Yıl sonunda, herkes, istediği üniversiteye yerleşecek."
Bu cümledeki öğelerin sıralanışı, aşağıdakilerin hangisiyle aynıdır?
A) Dükkandaki son malları çok ucuza sattı.
B) Berber çıraklığı yaparak, gelecekteki mesleğine hazırlanıyor.
C) Hafta sonunda, öğrenciler tiyatroya gidecekler.
D) Parasız kitaplar, yakında elinizde olacak.
E) Onun konuşmasına herkes hayran oluyor.
11. Açık salon penceresinden içeri giren akşam rüzgârı, bize bahçedeki çiçeklerin kokusunu taşıdı.
Bu cümlenin öğeleri, aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla verilmiştir?
A) Nesne - dolaylı tümleç - özne - yüklem
B) Özne - dolaylı tümleç - nesne - yüklem
C) Dolaylı tümleç - özne - özne - yüklem
D) Dolaylı tümleç - nesne - özne - yüklem
E) Özne - nesne - dolaylı tümleç – yüklem
12. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde öğeleri ayırmada bir yanlışlık yapılmıştır?
A) Adını soylu / bir ailenin hayatta kalan tek kişisinden / almıştı.
B) İlk dersimi bir köy odasında yaptığımı / hatırlıyorum.
C) Arkadaşımı / yatılı okul sıralarından beri / görmemiştim.
D) Halk edebiyatımızda / doğa için yazılmış güzel şiirlere / rastlıyoruz.
E) Tatilde nereye gittiğimizi / sana / anlatmalıyım.
13. Aşağıdakilerin hangisinde, nesnenin açıklayıcı olan bir arasöz kullanılmıştır?
A) Az önce yere düşürdüğünü, mavi renkli mendilini, çantasına yerleştirdi.
B) Akşamdan beri, beni her yerde aradığını bana demin söylediler.
C) Şimdi yirmi yaş küçük olmayı, ki mümkün değil, çok isterdim.
D) Beni bu kılıkta görenler, zannediyorum, aklımdan şüphe etmişlerdir.
E) Öğrenciler, sanırım, benden çok sana inandılar.
14. Aşağıdaki sorulardan hangisi, dolaylı tümleci buldurmaya yöneliktir?
A) Dün akşam nereye gitmiştiniz?
B) Sana bu gömleği baban mı aldı?
C) Çantanın içinde ne saklıyorsun?
D) Amcan geziden ne zaman döndü?
E) Seninle neleri tartışacağız?
15. Aşağıdakilerin hangisinde zincirleme ad tamlaması, cümlenin öznesidir?
A) Psikolojik romanın kahramanlarına zaten bu yakışırdı.
B) Sevginin bedelinden elde edilenleri unutmayınız.
C) Kapının zil sesinden bebek de rahatsız oldu.
D) Öğrencilerin ders sorularına bakış açımız farklı.
E) Okuyucu kitlesinin eleştirisi, her zaman değerli sayılmıştır.
17. Aşağıdaki yanıtlardan hangisi, dolaylı tümleçtir?
A) - Ülkemizde verilen eğitim yeterli midir?
- Yeterli değildir.
B) - Sizce bir tiyatro yapıtı nasıl olmalıdır?
- Düşündürücü.
C) - Okuduğun bu roman, sizce kime sesleniyor?
- Aydın okurlara.
D) - Siz neden öykü yazmayı denemiyorsunuz?
- Kendime güvenmediğimden.
E) - Öğrencilerinizden ne bekliyorsunuz?
- Beni gerçekten anlamalarını.
18. "Sessizce aralanan sokak kapılarından çıkan insanlar, şimdi kağnılarla tarlalarına gidiyorlar." cümlesinde aşağıdaki öğelerden hangisi yoktur?
A) Özne B) Zarf tümleci
C) Dolaylı tümleç D) Nesne
E) Yüklem
19. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "ortak özne" kullanılmıştır?
A) Oğlu gazeteyi okuyor; babası da onu dinliyordu.
B) Sabah bahçeye baktım; bahçede kimsecikler yoktu.
C) Bugün eski mahalleme gittim; tanıdıkların çoğu taşınmıştı.
D) Kız anlatmaya çalışıyor; annesi, sık sık konuşmasını kesiyordu.
E) Gazeteyi elime aldım; okunmadık yerini bırakmadım.
20. Aşağıdaki atasözlerinden hangisi, sırasıyla, "nesne, özne ve yüklem"den oluşmuştur?
A) İyi söyle, iyi işit.
B) İşleyen demir ışıldar.
C) Sürüden ayrılanı kurt kapar.
D) Bal tutan parmağını yalar.
E) Mızrak çuvala sığmaz.
(Çözemediğiniz soruları yorum yazarak bana bildirirseniz yardımcı olmaya çalışırım)
Cümlede Anlam
1. Aşağıdaki dizelerin hangisinde yargı, gerekçesiyle birlikte verilmiştir?
A) Şaşacak, sende kalan bu ölmez güzelliğe
Başının üzerinden geçip giden her asır.
B) Sakın bir söz söyleme... Yüzüme bakma sakın
Sesini duyan olur, sana göz koya olur.
C) Önünde yorgun deniz... Karşında adalar.
Sahillerinde güller açılır, beyaz, sarı.
D) Başka sanat bilmeyiz, karşımızda dururken
Söylenmemiş bir masal gibi Anadolu’muz.
E) Kendimi kaptırarak tekerleğin sesine
Uzanmışım, kalmışım, yaylının şiltesine.
2. (I) Rüstem Çavuş koskocaman pos bıyıklı bir adamdı. (II) Gözlerinin içi gülen, canlı, şakacı, hayat dolu, sevgi dolu, Sivas’ın Zara ilçesinden bir kişidir. (III) On yıldır da İstanbul’da çöpçüdür. (IV) Çöpçü çavuşluğuna bundan dört yıl önce terfi etmiştir. (V) Çöpçü çavuşu olduktan sonradır ki, bizim evin yanındaki arsayı aldı.
Yukarıdaki cümlelerden hangisi söz, söyleyenin kişisel düşüncesini içermektedir?
A) I. B) II. C) III. D) IV. E) V.
3. Sanat ürününü sanat ürünü kılan, onun kendine özgü bir sese sahip olmasıdır.
Bu cümle ile anlatılmak istenen kavram, aşağıdakilerden hangisidir?
A) Açıklık B) Yalınlık C) Özgünlük
D) Biçim E) İçerik
4. Sanatçılar, topluma ayna tutanlar, ışık tutanlar diye ayrılabilir.
Bu cümlede anlatılmak istenen, aşağıdakilerden hangisidir?
A) Kimi sanatçılar toplumu aydınlatır, kimi de şekillendirir.
B) Kimi sanatçılar toplum gerçeklerini gösterir, kimi de toplumu aydınlatır.
C) Kimi sanatçılar toplumun ilerlemesini sağlar, kimi de gelenekleri sürdürür.
D) Kimi sanatçılar toplum gerçeklerini gösterir, kimi de kültürün gelişmesini sağlar.
E) Kimi sanatçılar toplumu geliştirir, kimi de sorunlara çözüm arar.
5. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde nesnel bir anlatım söz konusudur?
A) Bu emri büyük bir sevinçle kabul ettim.
B) Temizliğimin müdür üzerindeki etkisi, gelecek günlerim için büyük bir önem taşıyordu.
C) Müdürün ilgisizliğinden ümitsizliğe düşmeden uzunca bir süre bekledim.
D) Müdür, yanında üç kişi ile birlikte beklediğim odaya girdi.
E) O andaki heyecanımı sözcüklerle anlatamam.
6. “(I) Sabaha kadar gene gözlerimi kapayamadım. (II) Hava henüz ağarırken, Pervin’i uyandırdım. (III) Ben içimdeki zehirden azabı boşaltmak için acele ediyordum. (IV) Kardeşim ölmüştü. (V) Sofada çiftlik imamı ile Dadaruh’u ağlarken gördük.”
Yukarıdaki cümlelerin hangisinde “çaresizlik” sezilmektedir?
A) I. B) II. C) III. D) IV. E) V.
7. Güzel sanatların her kolunda gerilediğimiz, yeni kuşakların edebiyat alanında hiçbir başarı gösteremediğini söyleyenler, yeniyi izlemek zahmetine girmemiş olanlardır.
Bu cümlede asıl anlatılmak istenen, aşağıdakilerden hangisidir?
A) Her sanat kolu, devamlı bir değişim içindedir.
B) Gelişmesi durmuş olan insanlar, yeniyi anlayamaz.
C) Gelişemeyen insanın yeni hakkındaki yargıları doğru olamaz.
D) Yeniyi anlamak için insanın, sürekli gelişmeleri izlemesi gerekir.
E) Kimi insanlar, kendi kuşaklarından sonra, usta sanatçı yetişmediğine inanırlar.
8. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “kimseye duyurmadan, gizli olarak” anlamı vardır?
A) Uzun yıllar uğraştı, didindi ve sonunda bütün istediklerini elde etti.
B) Ayrılığa dayanamayınca el altından karısına haber göndererek barışmak istedi.
C) Kumar yüzünden elde avuçta hiçbir şey kalmadı.
D) Her işe el attı; ama hiçbir işte de başarılı olamadı.
E) El ayak çekilince bahçede buluşurlardı.
9. Ahlakın ilke ve kurallarının değeri, geçerliliği; bireyin, toplumun iyiliği, mutluluğu doğrultusunda oldukça söz konusudur.
Bu cümlede anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
A) Toplumun iyiliği, mutluluğu bireyinkinden önce gelir.
B) İnsan bilgiyle, bilgi birikimiyle ahlaklı olabilir.
C) Bireyin, toplumun yararı ve mutluluğu için var olan ahlak, değerlidir.
D) Ahlakın kaynağı doğa yasalarıdır.
E) Kendi iyiliğini ve mutluluğunu amaçlayan insan, başkalarıyla çatışma içine düşer.
10. Aşağıdaki cümlelerin hangisi nesnel bir nitelik taşımaktadır?
A) Yazdığım şeyi o kadar severim ki, başından sonuna kadar, bende ve ruhumda o eser ihtiraslı bir humma olar.
B) Halide Hanım; kitaplarının dolambaçlı, imalı, hep aynı seviyede bulunan üslubundan başka bir eda ile konuşuyor.
C) Reşat Nuri’nin “Yaprak Dökümü” adlı eseri, toplum gerçeklerini anlattığından basma kalıplıktan uzak, gerçekçi ve başarılı bir eserdir.
D) Bir mezara inecekmişim gibi soğuk bir ürperme ile açılan kapıdan içeriye girince hayretten donakaldım.
E) İhtiyaçlarımızı karşılayabilmek, çevremizle iletişim kurabilmek için dilden yararlandığımızı biliyoruz.
11. İnanın, yazarın diğer öykülerini de aynı keyifle, aynı coşkuyla bir solukta okudum; hepsi de sıcak, abartıdan uzak, yalın.
Aşağıdakilerden hangisi anlam bakımından bu cümleye en yakındır?
A) Günlük konuşma dilinin ustaca kullanılması, öykülerin ilginçliğini artırıyor.
B) Öykülerde olağanüstülükten uzak, sıradan olaylara yer verilmesi, okuyucunun ilgisini kamçılıyor.
C) Öykülerde yaşanmış olayların anlatılması, okuyucuyu kitaba bağlıyor.
D) İçten, doğal, süsten uzak bir anlatım, öykülerin keyifle, zorlanmadan, kısa sürede okunmasını sağlıyor.
E) Özentisiz, basit bir dille yazılmış olan öyküler, değişik düzeydeki okurlara seslenebiliyor.
12. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde koşul anlam yoktur?
A) Bu gerçeği söyleyemiyorsanız, onun düzelmesini bekleyemezsiniz.
B) Ders çalışmak üzere, bizim eve, sıcacık odama gittik.
C) Bu temel ilkeyi göz önüne almadıkça, başarılı olacağını sanmıyorum.
D) Sevgiyle yaklaşmanız işe yarar; yeter ki o da aynı duyguyu hissetsin.
E) Koşmamak üzere, sokağa çıkmasına izin verebilirim.
13. (I) Herhangi bir yolculuğa çıkarken bile hangi okur-yazar, yanına bir iki roman, şiir kitabı almayı düşünmez? (II) Yolculukta çoğu zaman çevremize bakıp dalmaktan, yanımıza aldığımız kitapları okuyamazsak bile, onları gene de elimizin altında bulundurmak isteriz. (III) Onların can yoldaşı olduğunu biliriz. (IV) Düşünüyorum da, şu dünyadan kitaplar yok oluverse, yaşamak ne kadar güçleşir, çekilmez bir ağırlık olur. (V) Romancı veya şair için yazmak nasıl dayanılmaz bir ihtiyaçsa, okuyucu için de yazıları okumak öyledir.
Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisi, kendinden önceki yargının nedenini belirtmektedir?
A) I. B) II. C) III. D) IV. E) V.
14. Aşağıdaki cümlelerden hangisi üslupla ilgili bir yargıdır?
A) Kompozisyon, romanda geliştirilen durum ve eylemlerin düzenlenmesidir.
B) Roman, olmuş ya da olabilecek olayları anlatan uzun edebiyat eseridir.
C) Romanda kişiler, genel olarak geniş bir zaman çerçevesinde ele alınır.
D) Romanın temel işlevi, insanların ve toplumların çeşitli özelliklerini sergilemektedir.
E) Doğal güzelliğe en aykırı şey, herkesin bildiği beylik düşünceleri, gösterişli sözlerle aktarmaktır.
15. Aşağıdaki dizelerin hangisinde aynı varlığın karşıt yönleri bir arada verilmiştir?
A) Bir asılı çengele benzer insanlar
Elleri kocaman, yürekleri ufacık
B) Dolan kara toprağa dolan
Ulaş yeryüzüne ak tohum.
C) Başlıyor serüvenlerin en korkuncu
Gökyüzüne doğru yürüyen yeryüzü
D) Ey sen ölümden çok hayatın kardeşi
Hangi kıvılcımla fışkırttın hayatı ruhundan
E) Dirilttin nasıl bir mucizeyle tekrar
Her şeyi dostluktan düşmanlığa kadar
16. Üstat Picasso: “Bu resim hiç tavuk resmine benzemiyor.” diyen birine, “Ben tavuğun resmini değil, resim yapıyorum.” demiş.
Aşağıdakilerden hangisi anlam bakımından bu cümleyle aynı doğrultudadır?
A) Bir tablonun değerini anlamak için, resim bilgisine sahip olmak gerekir.
B) Sanatı taklitten kurtarmak, sanattan anlayanların görevidir.
C) Sanat doğayı taklit etmek değil, yeniden biçimlemektir.
D) Gerçek sanat, büyük sanatçılar tarafından yaratılır.
E) Sanat, gerçeği olduğu gibi yansıtmak zorundadır.
17. (I) “Defoe” soyadını 35. yaşından sonra kullanmaya başladı; bu, ailesinin özgün adıdır. (II) Papazlık eğitiminden sonra tuhafiyecilik yaptı. (III) Kral II. James’e karşı başlatılan ayaklanmaya katıldı. (IV) Robinson Crusoe romanı belki de ona ölümsüz ününü kazandırmıştı. (V) Dönemin olaylarını ve ayrıntılarını bir resim gibi yaşatırcasına yansıtabilmiştir yapıtlarında.
Yukarıdaki numaralanmış cümlelerin hangilerinde kişisel düşüncelere yer verilmiştir?
A) I. ve II. B) II. ve III.
C) II. ve IV D) III. ve IV.
E) IV. ve V.
18. Ben bir insanı giysisiyle karşılar, aklıyla uğurlarım.
Aşağıdakilerden hangisi bu cümleye anlamca en yakındır?
A) İnsanı başlangıçta dış görünümü, sonuçta düşünceleriyle değerlendiririz.
B) İnsan salt akla değil, biçimselliğe de önem vermelidir.
C) Kılık kıyafet ve biçimsellik insan için önemlidir.
D) İnsan, görünümüyle de saygı uyandırabilir.
E) Dış görünüş, şekilcilik, toplumun önemsediği durumlardır.
19. Aşağıdaki dizelerin hangisinde yargı gerekçesiyle birlikte verilmemiştir?
A) Dünyada biricik sevdiğim sensin
Güzelsin, incesin, tatlısın, şensin
B) Nasıl başkasını gönlüm beğensin
Güzelsin, incesin, tatlısın, şensin
C) Görüp de sevmemek ne mümkün seni
Güzelsin, incesin, tatlısın, şensin
D) Gördüm geçiyorken yine dün seni
Güzelsin, incesin, tatlısın, şensin
E) Arıyor gözlerim bütün gün seni
Güzelsin, incesin, tatlısın, şensin
20. Hiçbir yenilik damdan düşer gibi birden olmaz, o yeniliğin bir gün gerçekleştirilebilmesi için, daha önceleri nice günlerin -ve de nice gecelerin- ona ayrılması gerekir.
Aşağıdakilerden hangisi bu cümleye anlamca en yakınır?
A) Yenilikler birdenbire ortaya çıkar.
B) Bizi rahata erdirdiği için yeniliklere ilgi duyuyoruz.
C) İnsanlaşmanın en önemli koşuludur yenilik.
D) Tüm insanlık yeniliklerin peşinden koşmaktadır.
E) Yeniliklerin ortaya çıkması birikimle mümkündür.
21. Arkadaşlarımın beni eleştirmeleri pek hoşuma gitmez; ama yine de bu nedenle, onların bana değer verdikleri kanısındayım.
Bu cümle aşağıdakilerden hangisiyle aynı doğrultudadır?
A) Bazı arkadaşlarımın yaptığı eleştiriler bana büyük üzüntü verir.
B) Bana değer verenlerin beni eleştirmesi gerekir.
C) İyi arkadaş olsalar eleştirilerini herkesin içinde yapmazlar.
D) İyi arkadaş, arkadaşlarını ikide bir rahatsız etmez.
E) Arkadaşların birbirini eleştirmesi aynı zamanda bir değerbilirliktir.
23. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde karşılaştırma söz konusu değildir?
A) Çankaya’da hava kirliliği Kızılay’daki gibi değildir.
B) Ben onun gibi ders çalışamıyorum.
C) Şu mağaza bizimki gibi, hiç çalışmıyor.
D) Saat üç gibi beni evden aramıştı.
E) Ablan gibi sen de bir işte çalışabilirdin.
24. Aşağıdakilerin hangisi bir tanım cümlesi değildir?
A) Sanat, bir tür yaratmadır, özgün biçimde yaratma.
B) Sanat, bir ilham işçiliğidir, hem de ince bir işçilik.
C) Edebiyat, bir söz sanatıdır ki musiki ile kaynaşmıştır.
D) Şiir, hem bir söz, hem de bir anlam sanatıdır.
E) Beğenilen her şeyde bir güzellik vardır, bu güzellikler okunur, seyredilir.
25. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “pişmanlık” söz konusudur?
A) Neden dediğin saatte orada olmadın?
B) Daha uzun süreli kalmaya geliniz.
C) Sağlığınızı neden hiç önemsemiyorsunuz.
D) Yarın biraz daha erken kalk, derse geç kalıyorsun.
E) Senin yardım etmeyeceğini düşünüp bu işe kalkmamalıydım.
(Çözemediğiniz soruları yorum yazarak bana bildirirseniz yardımcı olmaya çalışırım)
« Önceki ::