Okulun Adı

Dersin Adı

Türk Dili ve Edebiyatı–3(Edebiyat-Türk Dili-Kompozisyon)

Sınıf

11/R-S-D-Z

Ünitenin Adı/No

ÜNİTE:8 Türkiye dışındaki çağdaş Türk edebiyatı-cümle çözümlemesi-okuma

Konu

Kırgızistan Türk Edebiyatı, Yüklemin türüne göre fiil cümlesi, Araştırmaya yönelik okuma, Okurken not alma-Atatürkçülük:Laiklik ilkesi.

Önerilen Süre

45+45

Öğrenci Kazanımları/Hedef Davranışlar

Edebiyat: 1.Kırgızistan Türkleri edebiyatını tanımak.2.Türkiye dışındaki çağdaş edebiyatların örnek eserlerini tanımak.

 Dil bilgisi:3.Cümle çözümlemeleri yapabilmek.4.Dilimizde karşılaşılabilecek her cümleyi her açıdan doğru olarak tahlil edebilmek.5.Yüklemin türüne göre fiil cümlesini tanımak. Kompozisyon:6.Okurken not alabilme.

Ünite Kavramları ve Sembolleri/Davranış örüntüsü

Çağdaş Türk Edebiyatı, Cengiz AYTMATOV-Fiil cümlesi

Öğretme Öğrenme Yöntem ve Teknikleri

Okuma-Yazma-Tartışma-soru-cevap-Anlatma-örnekleme,’’Yüz Yüze’’adlı araç m.

Kullanılan Eğitim Teknolojileri-Araç, Gereçler ve Kaynakça

Ders kitapları- -Dil Bilgisi Kitapları

                     Öğretme-Öğrenme Etkinlikleri

Dikkat Çekme

Edebiyat: Kırgızistan Türk Edebiyatının genel özelliklerinden bahsedilir.

Dil bilgisi:Cümleler tahtaya yazılır..

Kompozisyon: Bir hikâye okunur

   Güdüle

Edebiyat: Dünyanın en uzun destanı olan Manas destanı Kırgızlara aittir.Beş yüz bin beyitten fazladır. Manzumdur.

Kompozisyon: Okunan bir metinden not alabilmek.

Dil bilgisi: Verilen bir cümleyi çözümleyebilmek.

Derse Geçiş

*Kırgızistan Türk Edebiyatı hakkında genel bilgiler verilir.

*’’Yüz Yüze’’ adlı metnin hazırlık çalışmaları yapılır .

*Bir hikâyenin ana özellikleri için öğrencilerden not tutmaları istenilir.

*Metin okunarak metin üzerinde çalışmalar yapılır.

*Cengiz AYTMATOV hakkında kısa bilgi verilir.

*Tahtaya 4 cümle yazılır ve cümle çözümlemesi yapılarak yüklemin türüne göre cümleler hakkında bilgi verilir.

Etkinlikler

Soru-cevaplar, cümle incelenmesi

Bireysel Öğrenme Etkinlikleri ( Ödev, deney)

Konuların metin üzerinde çalışmalar bireysel olarak yanıtlanması.

Grupla öğrenme etkinlikleri 

Sınıf içersinde dil bilgisi ve edebiyat derslerinde toplu öğrenmelere katılma.

                                                      ÖZET

 Edebiyat: C.Aytmatov, Kırgızistan'daki Şeker köyünde doğdu. II. Dünya Savaşı yıllarında erkekler savaşa gittiği için, köyünde küçük yaşta ağır görevler üstlendi.Yapıtlarında bu dönemdeki gözlemleri ve izlenimlerinden yararlandı. İlk öykülerini Kırgızistan Tarım Enstitüsü'nde okuduğu yıllarda yazdı. Moskova'daki Gorki Enstitüsü'nde, yazarlığın teknik inceliklerini öğrendi.Yapıtlarını Kırgızca ve Rusça yazan Aytmatov’un ilk uzun öyküsü Cemile 1958'de yayımlandı. Cemile'de yazar SSCB'nin güçlüklerle dolu kuruluş günlerini anlattı. Öykünün kahramanı Cemile’yi, kendi kaderini çizmek isteyen, gelenekleri kırmaya çalışan genç bir kadın olarak betimledi. Aytmatov, bu yapıtının yabancı dillere çevrilmesiyle dünyaca tanınan bir yazar oldu. Türkçeye ,Öğretmen Duyşen adıyla da çevrilmiş olan İlk Öğretmenim (1961) adlı uzun öyküsünde bir köy öğretmeninin ilk öğretmenlik yıllarını anlattı. Aytmatov'un başyapıtı olarak değerlendirilen Beyaz Gemi (1970) ise, uzaklardaki babasını getirecek beyaz bir gemiyi bekleyen bir çocuğun öyküsüdür. Aytmatov’un yapıtlarının çoğu Türkçe'ye çevrilmiş ve bunlar Bütün Eserleri (1974, 1995) adı altında toplanmıştır. Eserlerinde doğa,aşk ve vatan sevgisi geniş yer tutar.Sembolleri ve mecazlı ifadeleri ustaca kullanmıştır.Cengiz Aytmatov; edebi çalışmalarına ek olarak, Avrupa Birliği, NATO, UNESCO ve Benelüks ülkelerinin Kırgız delegeliğini üstlenmiştir.Ayrıca eski Kırgızistan Dışişleri Bakanı Askar Aytmatov'un babasıdır. Önemli yapıtları, Zorlu Geçit (1956) Cemile (, 1958), Selvi Boylu (1970) Yüzyüze(1957)

Dil Bilgisi:’’ Aylardan beri yağan yağmur dindi.

                     Kurtuluş Savaşı’nda Türk kadını, erkeği ile beraber yurt savunmasına bütün gücü ile katılmıştı.

                     Masa üzerinde açılmış bir harita vardı.

                    Ülkemizde insanlar, el ve gönül birliği ile huzur içinde yaşamalıdırlar.’’cümlelerini, yapısına, anlamına, öğelerinin dizilişine ve yüklemin e göre incelenir.

Kompozisyon: Öğrencilerden Kırgızistan Türk Edebiyatının genel özelliklerini kısaca not almaları istenir.

Laiklik: Din,kişinin özel yaşamının bir parçasıdır. Laikliğe göre, insan yaşamında ibadetin dışında her türlü tasarruf, dine, daha doğrusu kutsal kitaba göre değil, Anayasaya, yasalara ve kurallara göre yapılır. Laiklik, temel hareket noktası olarak bilimi alır. Herkes dini inanç, ve kanaat hürriyetine sahiptir. İbadet dini tören ve ayinler serbesttir. Kimse, ibadete, dini ayin ve törenlere katılmaya, dini inanç ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaz, kınanamaz ve suçlanamaz.

Ölçme-Değerlendirme

*Örnek cümlelerle çözümleme çalışmaları yapılır.* Manasçı nedir?*Cengiz Aytmatov’un eserlerindeki dil özellikleri ve  ele aldığı konular nelerdir?

Planın Uygulanmasına ilişkin Açıklamalar

Dersin Adı

Türk Dili ve Edebiyatı-3(Edebiyat-Türk Dili-Kompozisyon)

Sınıf

11. Sınıflar

Ünitenin Adı/No

TÜRKİYE DIŞINDAKİ ÇAĞDAŞ TÜRK EDEBİYATI – CÜMLE ÇÖZÜMLEMESİ - YAZMA

Konu

Türkiye Dışındaki Çağdaş Türk Edebiyatı (Kıbrıs Türk Edeb.)

Edebiyat 1.yazılı yoklama

Yazıların dilbilgisi ve imla yönünden incelenmesi

Önerilen Süre

2 Ders Saati

Öğrenci Kazanımları/Hedef Davranışlar

Cümle yapılarını kavratmak.                             

Türkiye dışındaki çağdaş edebiyatların örnek eserlerini tanıtmak.

Türk Dili  ve Edebiyatı öğretimi ve eğitimi yolu ile öğrencilere diğer alanlarda da sağlam, dengeli, hür ve sistemli düşünme alışkanlığı araştırma, tartışma, değerlendirme,yorumlama ve sentez oluşturma gücü kazandırmak.

Ünite Kavramları ve Sembolleri/Davranış örüntüsü

Osman Türkay, birleşik cümleler, dilbilgisi, imla.

Öğretme Öğrenme Yöntem ve Teknikleri

Okuma-Yazma-Tartışma-soru-cevap-Anlatma

Kullanılan Eğitim Teknolojileri-Araç, Gereçler ve Kaynakça

Ders kitapları - Dil Bilgisi Kitapları

                     Öğretme-Öğrenme Etkinlikleri

Dikkat Çekme

Edebiyat: Kıbrıs Türk Edebiyatı hakkında genel bilgiler verilir. Tanınmış sanatçılarından bahsedilir.

Güdüleme

Sevgili öğrenciler, bu haftaki derslerimizde Kıbrıs  Türk Edebiyatı üzerinde duracağız.  

Derse Geçiş

Edebiyat konularında: Daha önceki derslerde de öğrendiğimiz gibi Türkçe sadece Anadolu coğrafyasında konuşulmuyor.  Bu hafta da Türkiye dışındaki bu toplulukların edebiyatları üzerinde durmaya devam edeceğiz. Kıbrıs Türklerinin edebi şahsiyetlerinden ve bunların eserlerinden bahsedeceğiz.

“Şair Çocuğun Sabah Duası”  isimli metin önce tarafımdan okunur, daha sonra öğrenciler okutulur. Şiirde neler anlatıldığı belirtilir. Şiir dış yapı unsurları açısından incelenir. Metnin soruları yanıtlanır. Osman Türkay’ın hayatı ve edebi şahsiyeti hakkında bilgi verilir.

Etkinlikler

Anlatmalar,soru-cevaplar, Türk Dili ve Edebiyatı yazılısı.

Bireysel Öğrenme Etkinlikleri    ( Ödev,deney)

Konuların değerlendirme çalışmalarının bireysel olarak yanıtlanması.

Grupla öğrenme etkinlikleri 

Sınıf içersinde dil bilgisi ve edebiyat derslerinde toplu öğrenmelere katılma.

ÖZET

Dil Bilgisi:

-          2.dönem 1.yazılı yoklama yapılır.

Edebiyat:

       Kıbrıs 1571 yılında bir Türk yurdu haline gelmiştir. Bu tarihten itibaren Batı Anadolu’dan gönderilen Türkler, adaya yerleşmiştir; ada 1571-1878 yılları arasında Osmanlı hakimiyetinde kalmıştır. Bu dönem Kıbrıs Türk edebiyatı için verimli bir dönemdir.

       Kıbrıs Türklerinin dili Türkiye Türkçesidir. Kıbrıs Türk edebiyatı, Kıbrıs Türkleri tarihine etki eden olaylara göre dönemlere ayrılarak incelenir.

       Birinci dönem, adanın Osmanlı Devleti’ne bağlı bulunduğu 1571-1878 yılları arasına rastlar. Bu dönem ürünler arasında pek çok atasözü, masal, mani, bilmecenin yanı sıra beş destan, dört efsane ve dört hikaye bulunmaktadır.

       İkinci dönem, 1878-1923 yıllarını içine alır. Bu dönem İngilizlerin Türkler üzerinde baskıları nedeniyle durgun geçmiştir. İlk özel Türkçe gazete olarak kabul edilen “Saded” ve ilk roman örneği sayılan “Bir Gece Sohbeti” aynı dönemde yayımlanmıştır.

       Üçüncü dönem olan 1923-1955 yılları arasında ada tamamen İngilizlere bırakılmıştır. Bu dönemde baskılar artmıştır.buna karşılık şiirde hece vezni, konuda milliyetçilik ağır basmıştır. 1943’te İsmail Hikmet Ertaylan tarafından ilk Kıbrıs Türk Alfabesi hazırlanmıştır. Bu dönemde daha çok milliyetçilik, ahlak ve politika ile ilgili eserler yazılmıştır.

       1955-1964 yılları arasında en önemli olay, ada Türklerinin isyanıdır. Bu yıllarda savaş, kahramanlık, Türkiye’ye bağlılık gibi konular işlenmiştir.

       1964-1974 döneminin en önemli olayı Erenköy çarpışmalarıdır. Tiyatro türü bu yıllarda gelişmiştir.

       Son dönem ise 1974 ve sonrasını içine alır. Bu tarihten sonra yazılan eserlerin çoğu 1974’te gerçekleşen Kıbrıs Barış Harekatı’nı konu edinmiştir.

       Günümüzde yaşayan belli başlı şair ve yazarlar şunlardır: Fikret Demirağ, Kamil Özay, Nevzat Yalçın, Mehmet Levent, Neriman Cahit…

Ölçme-Değerlendirme

Kıbrıs Türkleri Edebiyatı’nı dönemlere ayırmanın kıstası nedir?

Şiirde, şairin bir çocuğun ağzından dua etmesinin sebebi ne olabilir?

Dersin Diğer Derslerle ilişkisi:

                  Planın

Uygulanmasına ilişkin Açıklamalar